De Calvarietriptiek van Laureins de Maegh is een 15de-eeuws meesterwerk, dat bij een bezoek aan de Sint-Baafskathedraal steeds in de schaduw stond van het alom bekende Lam Godsretabel van de gebroeders Van Eyck. Nochtans is deze geschilderde triptiek een uitzonderlijk altaarstuk met een opmerkelijke iconografie rond het thema van de Kruisiging. Ze was bestemd voor de kapel van niemand minder dan de ontvanger-generaal van Vlaanderen, Laureins de Maegh, en zijn echtgenote, Louise van Hove. Traditioneel wordt de triptiek beschouwd als één van de vroege werken van Joos van Gent die hij geschilderd zou hebben in jaren 1460, vóór zijn vertrek naar Urbino, waar hij in 1470 in dienst trad van de hertog Federico da Montefeltro. Deze schilder, in Urbino gekend als Giusto da Guanto en vaak geïdentificeerd met Joos van Wassenhove, is gehuld in mysterie. Vele vragen over zijn levenswandel en zijn oeuvre blijven tot op vandaag onbeantwoord. In het Gentse museum voor Schone Kunsten wordt tevens een predella bewaard, magistraal geschilderd, met een panoramische voorstelling van de Belegering van Jeruzalem. Was dit schilderij het oorspronkelijk voetstuk van de Calvarietriptiek van Laureins de Maegh? Deze en vele andere vragen omtrent de triptiek worden momenteel onderzocht door een interdisciplinair team van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium.  

Dominique Deneffe behaalde haar diploma van Licentiaat in de Kunstgeschiedenis aan de KULeuven en volgde een opleiding in restauratietechnieken van schilderijen aan de UCL. In Leuven specialiseerde ze zich in de Vlaamse laatmiddeleeuwse boekverluchting. Sinds 2003 is zij als wetenschappelijk medewerkster verbonden aan het KIK, eerst voor een onderzoeksproject over pre-Eyckiaanse paneelschilderkunst, later voor het Studiecentrum Vlaamse Primitieven. Haar publicaties gaan over de 15de-eeuwse miniatuur- en schilderkunst en over de rol van Paul Coremans, oprichter van het KIK, in de conservatie en restauratie van het Lam Gods.

Bart Fransen is hoofd van het Studiecentrum Vlaamse Primitieven. Hij behaalde zijn doctoraat in de Kunstwetenschappen aan de KU Leuven in 2009 met een proefschrift over 'Rogier van der Weyden and Stone Sculpture in Brussels’ (Harvey Miller, 2013). Hij was verbonden aan het Prado Museum in Madrid, aan de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, aan de K.U. Leuven en momenteel aan het KIK. Hij geeft lezingen en publiceert over de 15de-eeuwse kunst van de Lage Landen en de artistieke banden tussen Vlaanderen en Spanje. Hij leidt het VERONA-onderzoeksproject (Van Eyck Research in OpeN Access), dat in 2019 bekroond werd met de European Heritage / Europa Nostra Award.

'Het wonder van het water van de Mara' (detail), Calvarietr…
'Het wonder van het water van de Mara' (detail), Calvarietriptiek toegeschreven Joos van Gent (Sint-Baafskathedraal). © KIK-IRPA

Verwante activiteiten