Veel kunstliefhebbers kennen de Auberge Ganne in het Franse dorpje Barbizon of het Hotel Spaander in het Nederlandse Volendam. Minder bekend zijn de 19e-eeuwse kunstenaarsherbergen op het Belgische platteland, zoals Au Renard in Tervuren, Au Repos des Artistes in Anseremme en Hôtel de la Cloche in Genk. Kunstenaarsherbergen speelden een cruciale rol in de ontwikkeling van de realistische en impressionistische landschapsschilderkunst in België.

Tegen de academische landschapstraditie in trokken vanaf het midden van de 19e eeuw steeds meer landschapsschilders naar het platteland om de natuur en het landleven en plein air te schilderen. Ze reisden af naar ‘ongerepte’ gebieden, zoals de kust, de Kempen en de Ardennen, en verbleven er in een plaatselijke herberg. Sommige van deze logementshuizen groeiden uit tot belangrijke artistieke ontmoetingsplaatsen of kunstenaarsherbergen.

Naast de ligging en de bereikbaarheid van de herberg waren de economische prijzen, een goede verstandhouding met de uitbaters en de aanwezigheid van collega-kunstenaars doorslaggevende factoren. Niet zelden lieten herbergiers zich met kunstwerken betalen, claimden de artistieke gasten de herberg door de interieurs te beschilderen en leidde het gedeelde dagschema tot nieuwe vriendschappen en artistieke kruisbestuiving.

Anders dan in Sint-Martens-Latem lagen kunstenaarsherbergen aan de basis van schilderdorpen als Knokke, Tervuren, Genk, Kalmthout en Anseremme. In deze lezing bespreken we de belangrijkste karakteristieken van Belgische kunstenaarsherbergen in hun West-Europese context en hun kunsthistorische betekenis binnen het pleinairisme.

Over de spreker
Marie Becuwe werkt als assistent onderzoeker in Design Museum Gent. Ze studeerde Kunstwetenschappen aan de Universiteit Gent en Erfgoedstudies aan de Universiteit Antwerpen. Haar masterproef ‘In de kunst gelogeerd. Kunstenaarsherbergen op het Belgische platteland (1840-1914)’, onder het promotorschap van prof. dr. Marjan Sterckx (UGent), verscheen in 2019 als boek.

Hippolyte Boulenger, 'De Maas in Anseremme', s.d., MSK Gent
Hippolyte Boulenger, 'De Maas in Anseremme', s.d., MSK Gent