Maarten van Heemskerck – Man van Smarten
Maarten van Heemskerck – Man van Smarten
Maarten van Heemskerck – Man van Smarten
Bekijk de virtuele rondleiding

Maarten van Heemskerck  Man van smarten

Deze man van smarten uit 1532 is een belangrijk werk in het oeuvre van de op dat ogenblik 34-jarige Van Heemskerck. Het thema van de levende Christus die zijn dodelijke wonden toont, in dit geval in het bijzijn van twee engelen, is in de late Middeleeuwen en Renaissance erg verspreid. Boven Jezus' hoofd lezen we in een plaquette een citaat uit het evangelie van Johannes: "Ziehier uw koning", met daaronder het monogram van de schilder (MH) en het jaar waarin het schilderij werd gerealiseerd. Dit is een compact en tegelijk monumentaal werk.

Maarten van Heemskerck  Man van smarten

De man van smarten leent zich bij uitstek tot een schildersoefening in dramatische expressie. En die dramatiek is op haar beurt een middel om toeschouwers emotioneel aan te spreken en zich te helpen inleven in Jezus' lijden. Van Heemskerck is hierin bijzonder geslaagd: dankzij de spectaculaire kleuren op de achtergrond, de complexe draaihoudingen, de verkortingen in Christus' krachtige en uiterst driedimensionaal weergegeven lichaam, en de hevige contrasten tussen licht en donker en tussen volle voor- en lege achtergrond. Dit zijn kenmerken van het maniërisme.

Maarten van Heemskerck  Man van smarten

Door het tafereel in de hemel te situeren brengt Maarten van Heemskerck vernieuwing in het oude thema. Doorgaans speelt de scène zich af bij Christus' graf. De schilder lijkt door de verplaatsing een voorafspiegeling van de triomfantelijke Hemelvaart te maken. De engelen bewenen Jezus ook niet, zoals gebruikelijk. Ze staan hem bij.Een laat-middeleeuws schilderij met hetzelfde thema maar van een eeuw vroeger is De man van Smarten door een navolger van de Meester van Flémalle.

Formaat

H: 84,2 cm
B: 72,5 cm

Techniek

Olieverf op paneel

Jaartal

1532